Có phải vịt om sấu là món ngon của mùa thu Hà Nội?

Được cho là món ăn người ta thường ăn vào mùa thu, ngon nhất vào mùa thu nhưng không được nhiều tư liệu nhắc đến như cốm, bún ốc, chả rươi..., liệu có phải vịt om sấu là món ngon của mùa thu Hà Nội?

• Loạt ảnh đẹp kèm những lời "có cánh" về mùa thu Hà Nội từ cộng đồng Check in Vietnam
• Vực Phun - Thác nước phun trào ngoạn mục giữa lòng đại ngàn xứ Nẫu
• 14 chặng xuyên Việt "đẹp và nhiều cảm xúc hơn bạn tưởng": "Chắc chắn bạn sẽ còn muốn đi xuyên Việt nhiều lần nữa"

Mỗi độ thu sang, Hà Nội lại bước vào mùa sấu rụng. Những hàng sấu cổ thụ rợp bóng trên những tuyến phố thân quen Phan Đình Phùng, Hoàng Diệu, Trần Phú... như một chứng nhân lịch sử về bản sắc ẩm thực Tràng An. Quả sấu nhỏ bé, chua thanh, đã đi vào ký ức bao thế hệ Hà Nội qua đủ món ăn dân dã như nước sấu ngâm, canh chua cá, sấu dầm..., nhưng để nói đến một trong những món ăn mặn gắn bó mật thiết với sấu nhất thì cái tiên đầu tiên hẳn là vịt om sấu.

Những tô vịt om sấu đậm đà, chua thanh khó cưỡng. (Ảnh: FB Hương Vị Xứ Tuyên, FB Bếp Nồi Gốm - Quận 1.)

Người Hà Nội vốn có thói quen ăn vịt vào mùa nóng để giải nhiệt. Thịt vịt béo, ngọt nhưng cũng dễ ngấy nên thường được kết hợp cùng vị chua. Xưa kia, người dân đồng bằng Bắc Bộ đã biết om vịt với me, quả dọc hoặc mẻ, khi cây sấu trở thành loài cây đặc trưng của đất Thăng Long thì những bà nội trợ phố cổ nhanh chóng nhận ra rằng quả sấu cuối vụ chua dịu, thơm nhẹ chính là “chìa khóa” để nâng tầm món vịt om. Từ đó, vịt om sấu trở thành món ăn đặc sản theo mùa, chỉ thật ngon khi có cả vịt vào độ béo chắc của mùa thu và quả sấu cuối vụ.

Theo một số tài liệu, món vịt om sấu bắt đầu phổ biến ở Hà Nội khoảng cuối thế kỷ 20, đặc biệt là quanh các khu chợ Châu Long, Ngõ Huyện, Phan Đình Phùng (phường Ba Đình và phường Hoàn Kiếm ngày nay). Đây là những khu vực tập trung nhiều hàng quán chuyên vịt, gắn liền với cư dân phố cổ. Và cứ độ thu sang, vịt om sấu dần xuất hiện trên bàn ăn gia đình và rồi trở thành món quen thuộc của những buổi tụ họp bạn bè, đồng nghiệp.

Món vịt giải nhiệt mùa hè và mùa thu. (Ảnh: FB Cùng Cháu Vào Bếp, FB Bếp Hoa - Sài Gòn)

Một nồi vịt om sấu ngon đòi hỏi sự chỉn chu ngay từ khâu chọn nguyên liệu. Vịt phải là vịt cỏ vừa đủ trưởng thành, thịt săn chắc. Vịt được sơ chế kỹ với gừng, rượu, muối để khử mùi hôi, sau đó chặt miếng vừa ăn. Quả sấu cuối vụ được cạo vỏ, đập dập hoặc cắt đôi. Nồi om thường thêm khoai sọ dẻo bùi, đôi khi là măng tươi hoặc chuối xanh.

Gia vị không thể thiếu của vịt om sấu có hành khô, tỏi, sả, mắm muối, chút mẻ... để tạo độ dậy vị. Tất cả được om trong nồi gang hoặc nồi đất cho đến khi thịt vịt mềm, nước dùng có vị chua thanh đặc trưng, béo mà không ngấy. Khi dọn ra, nồi vịt om còn được rắc thêm rau ngổ, mùi tàu... Giờ đây, vịt om phải có sấu Hà thành mới đúng chuẩn vị Hà Nội.

Một số nguyên liệu làm món vịt om sấu. (Ảnh: FB Cùng Cháu Vào Bếp)

Ban đầu, vịt om sấu là món ăn gia đình, gắn liền với bữa cơm mùa thu, sau đó khoảng từ thập niên 1980 - 1990 bắt đầu rộn lên các hàng vịt om sấu phục vụ dân sành ăn. Ngày nay, vịt om sấu đã bước ra khỏi phạm vi gia đình hay những khu chợ để trở thành món ăn phổ biến trong nền ẩm thực, từ quán bình dân vỉa hè cho đến nhà hàng sang trọng. Món ăn này cũng góp mặt trong nhiều tour ẩm thực dành cho du khách, như một đại diện tiêu biểu của ẩm thực theo mùa Hà Nội.

Mùa sấu Hà Nội không chỉ mang lại những tán cây xanh mướt và quả chua thanh giải khát mà còn góp phần tạo nên bản sắc ẩm thực thủ đô. Vịt om sấu từ một sáng tạo giản dị của người dân phố cổ nay đã trở thành món ăn truyền thống. Tuy nhiên, liệu món ăn này có mang tính biểu tượng của mùa thu Hà Nội hay không có lẽ còn tùy ý kiến bởi vịt om sấu ra đời muộn hơn một số món truyền thống khác rồi nhanh chóng phổ biến ở nhiều tỉnh thành.

• 11 nhà hàng mới nổi toàn cầu hứa hẹn luôn kín chỗ vào năm 2026
• Hơn 30 món ăn sáng trong "chuyên mục sáng mai ăn gì" gây sốt diễn đàn ẩm thực
• Nếm thử bánh trung thu Phố cổ từ 3 thương hiệu có tiếng hàng chục năm ở Hà Nội

• cùng chủ đề
• cùng địa danh
• bình luận